Przejdź do treści
Andaluzja
Granada

Granada w Hiszpanii: co zobaczyć poza Alhambrą

Redakcja Andaluzja10 min czytania
Granada w Hiszpanii
Fot. Jebulon, CC0

Granada w Hiszpanii to stolica prowincji Granada w Andaluzji, położona u stóp gór Sierra Nevada. Poniżej znajdziesz przegląd atrakcji Granady w Hiszpanii poza Alhambrą: dzielnicę Albaicín, katedrę, Kaplicę Królewską i centrum miasta. Dostaniesz tu też tabelę pogody, informacje o dojeździe z lotniska i wskazówki, od czego zacząć planowanie.

Dlaczego warto odwiedzić Granadę w Hiszpanii?

Granada leży na wysokości 738 metrów nad poziomem morza, około 50 km od wybrzeża Costa Tropical. Miasto ma wielowiekową historię, a jego najstarsza część zachowała się w dużym stopniu. Była ostatnim muzułmańskim państwem na Półwyspie Iberyjskim, a jej Alhambra należy do najchętniej odwiedzanych zabytków w Hiszpanii.

Granada oferuje coś więcej niż zabytki. Jest ośrodkiem akademickim, a życie studenckie nadaje ton nocom w barach i klubach. Latem miasto daje wytchnienie od upałów, które panują w innych andaluzyjskich miastach, takich jak Kordoba czy Sewilla. Granada nie jest tak zatłoczona jak Malaga, choć na bilety do Alhambry warto kupić z wyprzedzeniem.

Atrakcje Granady to nie tylko jeden zabytek. Dzielnice, kościoły i dawne domy tworzą spójną całość, którą najlepiej poznawać pieszo. Listę miejsc w całym regionie znajdziesz w artykule o co zobaczyć w Andaluzji.

Bilet do Alhambry to dobry wybór, jeśli chcesz zwiedzić pałac Nasrydów, a po południu spacerować po wzgórzu Albaicín. (link partnerski)

Jaka pogoda w Granadzie przez cały rok?

Granada ma klimat z gorącym latem i krótką, ale chłodną zimą. Najcieplej jest w lipcu i sierpniu, a najmniej deszczu pada latem. Od listopada do kwietnia warto mieć ciepłą kurtkę, bo robi się wyraźnie chłodniej.

Miesiąc Średnia maks. (°C) Średnia min. (°C) Opady (mm)
Styczeń 13 1 41
Luty 15 2 33
Marzec 18 5 35
Kwiecień 20 7 37
Maj 24 10 30
Czerwiec 30 15 11
Lipiec 34 18 2
Sierpień 34 18 3
Wrzesień 29 14 23
Październik 23 10 38
Listopad 17 5 50
Grudzień 13 3 50

Najwięcej deszczu spada w listopadzie i grudniu, po 50 mm w każdym z tych miesięcy. Najsuchszy jest lipiec, z 2 mm opadów. Deszcze w jesieni i na początku zimy potrafią trwać kilka dni. Śnieg w mieście zdarza się rzadko, a na zimowe szaleństwa jedzie się w góry.

Kiedy najlepiej przyjechać do Granady?

Wiosna i jesień są dobrymi porami na zwiedzanie. Lato bywa gorące, ale w porównaniu z Kordobą czy Sewillą jest tu wyraźnie łagodniej, bo powietrze jest suche. Zimą dni są chłodne, a noce jeszcze chłodniejsze, więc przyda się ciepła odzież.

Wybór miesiąca zależy od tego, czego szukasz. Jeśli zależy ci na chodzeniu po Albaicínie i długich spacerach, lepiej wybrać wiosnę albo jesień. Jeśli chcesz zobaczyć góry ze śniegiem, celuj w zimę, bo Sierra Nevada pozostaje zaśnieżona przez cały sezon zimowy.

Jak dojechać z lotniska do Granady?

Najbliższe lotnisko to Federico García Lorca Granada-Jaén Airport. Dojazd do centrum odbywa się zwykle autobusem lub taksówką, a aktualny rozkład i sposób zakupu biletu sprawdź na oficjalnej stronie lotniska Granada-Jaén, w sekcji transport. Przed podróżą sprawdź też, czy połączenia kursują w dniu twojego przylotu.

Miasto ma rozbudowany transport miejski i połączenia z innymi częściami regionu. Stare centrum jest na tyle ciasne, że wiele osób dociera do większości zabytków pieszo. Dla wygody warto mieć przy sobie mapę dzielnic, bo uliczki Albaicínu potrafią mylić.

Czy Granadacard się przyda?

Granadacard to karta turystyczna ważna 24, 48 lub 72 godziny. Daje bezpośredni wstęp do katedry, Kaplicy Królewskiej, Alhambry z Generalife, klasztoru La Cartuja, klasztoru San Jerónimo i Parku Nauki. Obejmuje też część przejazdów autobusami miejskimi oraz jeden przejazd autobusem turystycznym. Przy większej liczbie zabytków w krótkim czasie może się opłacić, a przy jednym dniu w mieście zwykle mniej.

Ceny i warunki karty zmieniają się, więc przed zakupem sprawdź je na oficjalnej stronie turystycznej Granady. Karta nie zastępuje planowania wejść do Alhambry, bo bilety na nią trzeba zarezerwować z wyprzedzeniem.

Czym jest Albaicín i dlaczego tam pójść?

Albaicín, zapisywany też jako Albayzín, to dzielnica Granady położona na wzgórzu po północnej stronie rzeki Darro. Jej nazwa pochodzi od arabskiego słowa związanego z mieszkańcami miasta Baeza, którzy osiedlili się tu w okresie nasrydzkim. Inna teoria wiąże ją z rzemieślnikami zajmującymi się bieleniem ścian, co wydaje się bardziej prawdopodobne. Dzielnica zachowała średniowieczny układ ulic z czasów nasrydzkich, czyli od XIII do XV wieku.

Panorama dzielnicy Albaicín z białymi domami i cyprysami na tle wzgórz
Grenada, panorama zabytkowej dzielnicy Albaicín widziana z ogrodów Generalife Fot. Jebulon, CC0

Albaicín jest częścią wpisu UNESCO z 1994 roku, który jest rozszerzeniem obiektów Alhambry i Generalife. Dlatego zwiedzanie tej dzielnicy dobrze łączy się z wizytą na Sabice. Po zakończeniu rekonkwisty w 1492 roku dzielnica zmieniała się demograficznie: wielu Morisków osiedliło się tu po przymusowym nawróceniu.

Najlepiej poruszać się po Albaicínie bez pośpiechu. Wąskie uliczki prowadzą pod górę, a po drodze pojawiają się placyki i widoki na miasto.

Jakie zabytki w Albaicínie warto zobaczyć?

Aljibe del Rey, czyli Cysterna Króla, to największa średniowieczna cysterna dzielnicy. Jej pojemność wynosiła 300 metrów sześciennych, a nazwa po arabsku to al-Jubb al-Qadīm, czyli Stara Cysterna. Obok stoi Bañuelo, dawna łaźnia, która prawdopodobnie pochodzi z tego samego okresu.

Warto zobaczyć też kościoły powstałe na miejscu meczetów. Kościół San José zachował dawny minaret meczetu, a przy kościele San Juan de los Reyes podejrzewa się pozostałości minaretu z czasów almochadzkich. W murach miejskich dwie bramy przetrwały do dziś: Bāb al-Unaydar, znana jako Puerta Monaita, oraz Bāb al-Ziyāda, nazywana Arco de las Pesas lub Puerta Nueva.

Na wschód od tych miejsc leży Plaza Larga, dawny plac Ensanche. Dawnym centrum handlowym dzielnicy była Calle Panaderos, która biegła od Bab al-Ziyada w stronę dawnego wielkiego meczetu Albaicínu.

Czym są carmeny w Granadzie?

Carmen to tradycyjny typ domu w Granadzie. Jest to wolnostojący budynek, zwykle z białymi, wapnowanymi ścianami, z małym sadem lub ogródkiem. Nazwa pochodzi od arabskiego słowa karm, czyli winnica, i odnosi się do dawnego typu zabudowy z ogrodem.

Carmeny najłatwiej zobaczyć, idąc pieszo przez Albaicín i inne stare dzielnice. Ogródki często kryją się za murami i bramami, więc czasem widać tylko wysokie drzewa ponad zabudową. Wnętrza zwykle nie są dostępne do zwiedzania, dlatego najczęściej podziwia się je z zewnątrz.

Co zobaczyć w katedrze i Kaplicy Królewskiej?

Katedra Metropolitalna Bazylika Wcielenia, czyli Catedral de Granada, stoi przy Gran Vía de Colón 5. Zbudowano ją w miejscu głównego meczetu miasta po rekonkwiście. Budowę rozpoczęto w 1518 roku, a zakończono w 1704, co oznacza ponad sto lat prac. Projektowali ją między innymi Enrique Egas, Diego de Siloé, Juan de Maeda i Alonso Cano.

Wnętrze łączy styl renesansowy z barokowymi elementami. Zachowuje pięć naw, z których środkowa jest najwyższa, a główna kaplica ma kształt koła. W kaplicy Trójcy znajdują się obrazy El Greca, Jusepe de Riberi i Alonsa Cano. W kaplicy głównej stoją klęczące posągi królowej Izabeli i króla Ferdynanda autorstwa Pedra de Meny. W katedrze są też dwa organy z połowy XVIII wieku. Mają zbliżone fasady, ale brzmią różnie.

Kaplica Królewska, czyli Capilla Real, została zaprojektowana przez Enrique Egasa i ma gotyckie założenia. Godziny otwarcia katedry zmieniają się w zależności od sezonu, dlatego aktualne godziny sprawdź na oficjalnej stronie katedry w Granadzie.

Link partnerski Alhambra: bilet wstępu. Zobacz wolne terminy

Link partnerski Granada: wycieczki i bilety. Przejrzyj wycieczki

Co zobaczyć w centrum Granady?

Centrum Granady wokół skrzyżowania Gran Vía de Colón i Calle Reyes Católicos to historyczne serce miasta. Jest tu sporo sklepów, restauracji i barów przy wąskich uliczkach z kostki i cegły oraz na krawędziach spokojnych placyków. To dobre miejsce, żeby zacząć dzień spacerem i zobaczyć, jak miasto wygląda na co dzień.

Na Plaza Isabel la Católica stoi pomnik Kolumba, który prezentuje umowę z królową Izabelą. Umowa ta poprzedziła pierwszą wyprawę Kolumba do Ameryki, a jej zawarcie prawdopodobnie miało miejsce w Granadzie. Wokół pomnika jest fontanna i ławki.

Sama Gran Vía de Colón powstała w latach 1895 do 1908 i zmieniła układ centrum. Wiele mieszkańców musiało się wtedy przenieść do Albaicínu, co zagęściło tamtejszą zabudowę.

Jak Granada stała się stolicą emiratu?

Pierwsze osady na terenie Granady powstawały od epoki brązu. Oppidum Ilturir założyli Bastetanie około 650 roku przed naszą erą. W 44 roku przed naszą erą Iliberis stało się rzymską kolonią, a w 27 roku przed naszą erą miastem municypalnym o nazwie Florentia Iliberritana.

Od początku XI wieku miasto zaczęło rosnąć jako stolica państwa Zirydów. Gdy kalifat kordobański upadł po 1009 roku, Zawi ben Ziri założył niezależne królestwo, czyli taifę Granady. Przeniósł swoją siedzibę z nizinnej Ilbiry do lepiej chronionej Garnaty, a na wzgórzu Albaicínu wzniesiono cytadelę zwaną al-Qaṣaba al-Qadīma. Mury objęły obszar około 75 hektarów.

W XI wieku w Granadzie żyła duża społeczność żydowska. Samuel ha-Nagid, uczony i wezyr, prowadził politykę i dowodził wojskiem. W 1066 roku w mieście doszło do masakry Żydów, która zakończyła złoty wiek kultury żydowskiej w Hiszpanii.

W XIII wieku Ibn al-Ahmar założył dynastię Nasrydów i przeniósł królewską siedzibę na wzgórze Sabika, gdzie zaczęto budowę Alhambry. Emirat Granady przetrwał do 1492 roku.

Co działo się w Granadzie po 1492 roku?

W 1492 roku miasto poddało się katolickim monarchom Ferdynandowi i Izabeli, co zakończyło chrześcijańską rekonkwistę na Półwyspie Iberyjskim. Początkowo muzułmanie mieli zapewnione prawa na mocy warunków kapitulacji, ale szybko je stracili. W grudniu 1499 roku z Albaicínu wybuchło powstanie muzułmanów przeciwko przymusowym chrztom. Ludność muzułmańska, czyli Morisków, zaczęła osiedlać się w tej dzielnicy.

Po powstaniu w 1568 roku doszło do masowego wysiedlenia Morisków z miasta. Stare posiadłości przejęli chrześcijańscy mieszkańcy, a dzielnica przez długi czas miała niską gęstość zabudowy. Wiele meczetów zastąpiono nowymi kościołami parafialnymi, często w stylu mudejar i renesansowym.

Zmiany widać do dziś. Miasto zachowało ślady obu kultur, a wiele budynków ma w sobie elementy gotyku, renesansu i baroku nałożone na dawną zabudowę.

Jak miasto zmieniło się w XIX i XX wieku?

W drugiej połowie XIX wieku Granada została włączona do krajowej sieci kolejowej, a Alhambra zaczęła przyciągać gości z innych krajów. Miasto długo pozostawało średniowieczne w charakterze, a wiele dawnej zabudowy zostało zniszczone. Wojna domowa w Hiszpanii w latach trzydziestych osłabiła gospodarkę i miasto przez wiele lat funkcjonowało głównie jako ośrodek administracyjny i uniwersytecki.

Dopiero pod koniec XX wieku Granada przeszła wyraźną modernizację. Odnowiono część starych budynków w centrum, a miasto rozrosło się na obrzeżach. Dzięki temu przy zwiedzaniu łatwo zobaczyć kontrast między zabytkową tkanką a nowszymi dzielnicami.

Skąd nazwa Granada i granat w herbie?

Nazwa Granada pochodzi od arabskiej nazwy Ġarnāṭa. Jej znaczenie i pochodzenie są niejasne. Według jednej z hipotez mogła oznaczać „wzgórze obcych”, według innej „wzgórze pielgrzymów”. Niektórzy wiążą ją z łacińskim słowem granum, czyli ziarno, lub z czerwonym kolorem gleby i zabudowy.

Najbardziej znane skojarzenie to granat, po hiszpańsku granada. Owoc jest herbowym symbolem miasta, dlatego motyw granatu pojawia się w herbie i w wielu miejscach w Granadzie. Warto o tym pamiętać, szukając informacji, bo samo hasło „granada” w wyszukiwarkach odnosi się też do owocu i wyspy Grenada.

Dlaczego uniwersytet wpływa na życie w mieście?

Uniwersytet w Granadzie działa na pięciu kampusach rozmieszczonych w mieście. Studenci obecni są w centrum, w dzielnicach mieszkalnych i w okolicach barów, dlatego wieczorem na ulicach i w lokalach jest sporo młodych ludzi. Dla odwiedzających oznacza to ożywioną atmosferę, zwłaszcza w sezonie akademickim.

Obecność uczelni widać też w przestrzeni miasta. Liczne kawiarnie, księgarnie i placyki tworzą miejsca, gdzie można odpocząć między zwiedzaniem. Jeśli wolisz spokojniejsze wieczory, warto wybrać nocleg w okolicach centrum, a nie przy samych klubach.

Co w pobliżu: Sierra Nevada i wybrzeże?

Sierra Nevada w Hiszpanii leży tuż obok miasta. Na jej stokach odbyły się Alpejskie Mistrzostwa Świata FIS w 1996 roku, a ośrodek narciarski leży najbliżej Granady. Zimą mogą tu jeździć narciarze, a latem wielu turystów wybiera trekking po górach. Dojazd do ośrodka sprawdź na oficjalnej stronie ośrodka narciarskiego Sierra Nevada, w części o dojeździe.

Skalisty szlak górski z widokiem na dolinę i pasma górskie pod bezchmurnym niebem
Sierra Nevada w rejonie Dílar, widok ze szlaku górskiego Fot. Benjamin Smith, CC BY-SA 4.0

Wybrzeże Costa Tropical leży około 50 km od Granady. Najłatwiej dojechać tam na jednodniową wycieczkę. Na tym wybrzeżu leży Motril, który może być punktem wypadowym na plażę. Przed wyjazdem zaplanuj godziny odjazdów w aktualnych rozkładach.

Od czego zacząć planowanie wyjazdu?

Zacznij od Alhambry, bo ona wyznacza resztę programu. Bilety warto kupić z wyprzedzeniem, a potem ułożyć dzień wokół godziny wejścia. Albaicín i centrum najlepiej zwiedzać pieszo, więc zostaw sobie czas na spacery między zabytkami.

Pogodę sprawdź według tabeli miesięcy. Latem rozważ wczesne zwiedzanie i przerwy w środku dnia, a zimą weź ciepłą kurtkę. Jeśli chcesz zobaczyć góry w śniegu, zaplanuj dodatkowy dzień na wyjazd w Sierra Nevada. Na koniec sprawdź, czy wybrane godziny wejść i połączeń zgadzają się z aktualnymi informacjami na oficjalnych stronach.

Pytania przed wyjazdem

Ile dni wystarczy na zwiedzanie Granady?
Dla wielu osób dwa do trzech dni dają czas na Alhambrę, Albaicín i katedrę. Jeśli chcesz pojechać w góry lub na wybrzeże, przydadzą się kolejne dni.
Czy w Granadzie pada często?
Najwięcej deszczu spada w listopadzie i grudniu, po 50 mm w każdym z tych miesięcy. Najsuchszy jest lipiec z 2 mm opadów.
Czy w Granadzie jest gorąco latem?
W lipcu i sierpniu średnia maksymalna temperatura wynosi 34 stopnie. Miasto daje jednak odrobinę wytchnienia w porównaniu z Kordobą czy Sewillą.
Czy w Granadzie pada śnieg?
Śnieg w mieście zdarza się bardzo rzadko. Na zimowe szaleństwa trzeba pojechać w góry Sierra Nevada, które zimą są pokryte śniegiem.
Co zobaczyć w Albaicínie oprócz widoków?
Warto zobaczyć cysternę Aljibe del Rey, dawną łaźnię Bañuelo, kościół San José z zachowanym minaretem oraz bramy Puerta Monaita i Arco de las Pesas.
Wyślij dalej
Obok tego tekstu

Przeczytaj też