Czym są tapas?
Tapas to przekąski albo drobne dania w kuchni hiszpańskiej. Mogą być zimne, na przykład mieszane oliwki z serem, albo gorące, jak chopitos, czyli panierowane i smażone młode kalmary, lub patatas bravas, czyli ostre ziemniaki. Pojedyncza porcja jednego dania to tapa. Kilka tapas można połączyć w pełny posiłek. W niektórych barach i restauracjach w Hiszpanii oraz za granicą tapas rozwinęły się w wyrafinowaną kuchnię. W części krajów Ameryki Środkowej takie przekąski nazywa się bocas, a w niektórych regionach Meksyku botanas. Więcej o tym, co jada się w tym regionie, znajdziesz w artykule o kuchni andaluzyjskiej.
Skąd wzięła się nazwa i zwyczaj?
Słowo „tapas” jest liczbą mnogą od słowa „tapa”, które pochodzi od hiszpańskiego czasownika tapar, czyli „przykrywać”. Pierwotne znaczenie „tapy” to pokrywka. Skąd wzięło się użycie tego słowa dla przekąsek, nie wiadomo, a teorii jest kilka.
Najstarsza opowieść dotyczy króla Kastylii Alfonsa X, który żył w XIII wieku. Miał wyzdrowieć po chorobie, pijąc wino między posiłkami z małymi daniami. Potem nakazał, by karczmy nie podawały wina bez małej przekąski, czyli „tapy”.
Nowsza wersja dotyczy Kadyksu, wietrznego miasta w Andaluzji. Kelner miał przykryć kieliszek plasterkiem szynki, żeby piasek nie wpadł do wina. Król Alfons XIII po zjedzeniu szynki zamówił kolejne wino „con la tapa”, czyli z przykrywką.
Amerykańska książka kucharska Joy of Cooking podaje podobną historię, w której plaster mięsa chronił sherry przed muszkami owocówkami. Szynka albo chorizo są bardzo słone i wzmagają pragnienie, więc karczmarze zaczęli podawać coraz więcej przekąsek. Z czasem tapas stały się równie ważne jak sherry.
Co wpłynęło na kuchnię tapas?
Tapas zmieniały się przez wieki, bo do Hiszpanii trafiały nowe składniki i wpływy. Rzymianie najechali Półwysep Iberyjski w 218 roku przed Chrystusem. Wprowadzili szerszą uprawę oliwek i metody nawadniania.
Po odkryciu Nowego Świata do Hiszpanii trafiły pomidory, papryka słodka i ostra, kukurydza oraz ziemniaki. Szybko się przyjęły i dobrze rosły w hiszpańskich mikroklimatach. Dziś pomidory, papryka i ziemniaki są częścią wielu tapas.
Podobnie wiele zjawisk uchodzących za hiszpańskie ma andaluzyjskie korzenie. Dotyczy to na przykład flamenco, a w mniejszym stopniu korridy i architektury hispano-maurytyjskiej. Andaluzja łączy więc wpływy wielu kultur, a tapas są jednym z ich śladów.
Jakie tapas zamówić w barze?
Oto pięć dań, które warto rozpoznać w karcie, bo dobrze pokazują różnicę między zimnymi i gorącymi tapas:
- mieszane oliwki z serem, podawane na zimno,
- plaster szynki dojrzewającej, podawany na zimno,
- chorizo, bardzo słona kiełbasa,
- chopitos, czyli panierowane i smażone młode kalmary, podawane na gorąco,
- patatas bravas, czyli ostre ziemniaki, podawane na gorąco.
Lista nie obejmuje wszystkich tapas, bo kuchnia jest bardzo różnorodna. Składniki i sposób podania mogą się różnić między barami.
Jak zamawiać tapas, żeby najeść się do syta?
Pojedyncza pozycja w karcie to jedna tapa. Jeśli chcesz zjeść więcej, zamawiasz kilka różnych dań. Można je połączyć w pełny posiłek, więc nie trzeba wybierać tylko jednego dania.
Dobrym pomysłem jest mieszanie zimnych i gorących pozycji. Zimne tapas, jak oliwki z serem, dobrze uzupełniają gorące, jak chopitos czy patatas bravas. Słone przekąski, jak szynka i chorizo, wzmagają pragnienie, dlatego wiele osób zamawia do nich napój.
Ceny poszczególnych pozycji najlepiej sprawdzić w karcie każdego baru, bo aktualne stawki podaje się w menu na miejscu. Różnice między barami mogą być spore, więc porównaj kilka miejsc przed zamówieniem.
Czym Granada wyróżnia się wśród andaluzyjskich miast?
Granada leży u podnóża Sierra Nevada, na wysokości 738 metrów nad poziomem morza. Od wybrzeża Costa Tropical dzieli ją około 50 kilometrów. Dzięki temu jest chłodniejsza od Kordoby i Sewilli, gdzie średnie maksymalne temperatury latem przekraczają 36 stopni Celsjusza.
Najchętniej odwiedzanym zabytkiem jest Alhambra, cytadela i pałac z okresu nasryckiego. Dzielnica Albaicín zachowała wpływy islamskie. Miasto jest również ośrodkiem akademickim, a uniwersytet ma według szacunków około 47 000 studentów licencjackich na pięciu kampusach. Nocne życie jest tu w dużej mierze studenckie.
Wybierając się na Costa del Sol, zajrzyj też do przewodnika po jedzeniu w Maladze. Malaga jest dużym miastem portowym nad morzem, więc różni się od Granady i kulinarnie, i klimatycznie.
Od czego zacząć planowanie?
Najpierw wybierz porę wyjazdu. Wiosna i jesień są w Granadzie bardzo dobrymi okresami. Lato bywa gorące, a od listopada do kwietnia potrzebna jest kurtka, bo robi się zimno.
Potem zarezerwuj bilety do Alhambry z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. Aktualne zasady sprzedaży i godziny zwiedzania sprawdzisz na oficjalnej stronie obiektu.
Na koniec ustal dojazd z lotniska. Najbliższe lotnisko to Federico García Lorca Granada-Jaén Airport. Dojedziesz do miasta taksówką albo autobusem, a aktualny rozkład autobusów z lotniska do centrum Granady sprawdzisz u przewoźnika lub w informacji na lotnisku. Dobrze mieć zaplanowany transport także na powrót.
Co zobaczyć w Granadzie poza Alhambrą?
Granada ma kilka miejsc w centrum, które łatwo połączyć z wizytą w barze z tapas. Przy skrzyżowaniu alei Gran Vía de Colón i ulicy Reyes Católicos leży Plaza Isabel la Católica. Stoi tu pomnik Kolumba, który rozwija dokument z umową z królową Izabelą. Wokół pomnika jest fontanna i ławki, więc można tu chwilę odpocząć.
Katedra w Granadzie wznosi się nad sąsiednimi kwartałami. Powstała w XVI wieku po rekonkwiście, w miejscu dawnego meczetu. Ma gotyckie fundamenty, ale zbudowano ją w stylu renesansowym, a dekorację uzupełniają elementy barokowe. Wnętrze jest jasne i wyróżnia się renesansowym wyglądem.
Dzielnica Albaicín leży na wzgórzu naprzeciw Alhambry. Zachowały się w niej wpływy islamskie, a wąskie uliczki prowadzą do małych placów. Spacer po niej dobrze łączy się z wieczorem w barze, bo wiele miejsc z przekąskami leży w pobliżu centrum. Plan dnia warto ułożyć tak, aby zostawić czas na powolne przejścia między dzielnicami.
Gdzie w Hiszpanii odbywają się konkursy tapas?
W Hiszpanii organizuje się wiele konkursów tapas. Od 2005 roku w Valladolid, mieście w północno-zachodniej części kraju, co listopad odbywa się ogólnokrajowy konkurs. Pokazuje on, jak dużą wagę przywiązuje się do tego rodzaju kuchni.
Zainteresowanie spoza Hiszpanii skłoniło miasto do zorganizowania w 2009 roku międzynarodowego konkursu dla szkół gastronomicznych. Uczniowie z różnych krajów przyjeżdżają co roku, aby rywalizować o najlepszy pomysł na tapa. Konkurs ten pokazuje, że tapas są przedmiotem nauki i kreatywności, a nie tylko zwyczajem barowym.
W 2017 roku format zmienił się w Światowy Konkurs Tapas. Jest on skierowany do zawodowych szefów kuchni, którzy reprezentują różne kraje. Do finału awansuje obecnie 16 osób z całego świata. Część finalistów wyłania się w kwalifikacjach organizowanych w różnych krajach i regionach, a jednym z nich jest zwycięzca poprzedniej edycji krajowego konkursu w Hiszpanii.
